انواع دریاچه ها
کلاس دهم
انواع دریاچه ها
به گودیهای بزرگ سطح زمین که بوسیله آب پر شده و با آبهای آزاد تماس نداشته باشد دریاچه اطلاق میشود. این فرورفتگیها به علت فرسایش و یا عوامل داخلی سطح زمین پدید میآیند.
دریاچهها در نواحی کوهستانی ، دشتها ، در بالای کوهها و در ته درهها و همچنین در سواحل دریا تشکیل میشوند. دریاچهها در معتدل کردن آب و هوا نقش مهمی داشته و میزان باران سالیانه را زیاد میکند. حدود 1.8% سطح زمین را دریاچهها تشکیل میدهند.
انواع دریاچه از نظرترکیب آب
مقدار املاح موجود در دریاچههای متغیر است لذا دریاچهها از نظر ترکیب شیمیایی به دریاچههای آب شیرین ودریاچههای آب شور تقسیم میکنند. شوری دریاچهها بستگی به جنس سنگهایی که رودخانههای وارده به دریاچه از روی آنها عبور میکند و همچنین به مقدار تبخیر ، ساکن بودن و یا جریان داشتن آب دریاچه دارد.
در دریاچههای شیرین آب دائما جریان داشته و در حرکت است. و همیشه مقداری آب وارد آن شده و از طرف دیگر خارج میشود.
آب دریاچههای شور ساکن و بدون حرکت است و مرتبا همراه با آب ، املاح مختلف وارد دریاچه میشود و بنابراین میزان املاح افزایش یافته و آب دریاچه شور میگردد. یکی دیگر از عواملی که باعث تشکیل دریاچههای شور میشود این است که رودخانههایی که از نواحی کوهستانی سرچشمه گرفته یا از نواحی خشک وارد دریاچه میشوند که دارای مقدار زیادی مواد محلولند یا از گنبدهای نمکی می گذرندکه باعث شوری آب دریاچه میشود.
انواع دریاچههااز نظر طرز تشکیل
دریاچههای یخچالی
یخچالها منشا تشکیل بیشتر دریاچهها بوده و به تنهایی بیشتر از کلیه عوامل دیگر در تشکیل دریاچهها دخالت دارند. این نوع دریاچهها زیاد عمیق نبوده و در اثر عوامل یخچالی پدید میآیند. بدین ترتیب که در اثر جمع شده آب پشت مورنهای پیشانی و یا مورنهای انتهایی که تشکیل یک سد آبی داده است میتواند جمع شده و تشکیل دریاچه دهد. همچنین ذوب یک قطعه یخ در حد انتهایی یخچال میتواند باعث فرورفتگی در مناطق یخچالی شود و نهایتا این فرورفتگی دریاچه تشکیل شود.مانند بسیاری از دریاچه های شمال اروپا وامریکا.
دریاچههای آتشفشانی
در اثر تجمع آب در دهانه آتشفشانهای غیر فعال قدیمی (کراترو یا کالدرا) این نوع دریاچهها تشکیل میشوند. این نوع دریاچهها غالبا کوچک و مدور ولی عمیق میباشند. در اثر انفجار آتشفشانهای گازدار ، فرورفتگیهایی در زمین بوجود میآیند که اگر این فرورفتگیها با آب پر شوند تشکیل دریاچهای را میدهد که به آن ، (Maar) میگویند.
دریاچه سبلان یک دریاچه آتشفشانی است.
دریاچههای تکتونیکی
برای تشکیل این نوع دریاچه عوامل تکتونیکی موثر میباشند. به عنوان مثال ممکن است در اثر زلزله ، قسمتی از مسیر رودخانه نشست کرده و تشکیل دریاچه را بدهد. همچنین در اثر نیروهای خشکیزایی (Epirogenese) نیز ممکن است دریاچه تشکیل شود. به عنوان مثال دریاچه مازندران وبایکال حاصل فرونشینی تدریجی بوده اند.
دریاچههای کارستیکی
در اثر فرسایش مناطق آهکی (کارستیکی) بوسیله آبهای زیرزمینی دولینها تشکیل میشوند. اگر کف این دولینها بوسیله خاک رس پر شود به علت نفوذ ناپذیری ، محیطهای خوبی برای تشکیل دریاچه میباشند.
دریاچههای ساحلی
در برخی مواقع قسمتی از دریا بوسیله بارها (Barre) یا سدهای دریایی از قسمت اصلی دریا جدا گشته و تشکیل دریاچه بدهند.
دریاچههای رودخانهای
مسیرهای قطعشده آبکندها میتواند بوسیله آب پر شوند و تشکیل دریاچههای هلالیشکل (شاخ گاوی،کمانی یاU شکل ) را بدهند.
رودهای بالغ وقتی طول یک دشت را می پیمایند، منحنی مارپیچی به نام مئاندری را ایجادمی کنند. در طول دوره های بروز سیل، رود که پرشتاب شده ممکن است برای گذر از مئاندری یک میانبر ایجاد کند و در نهایت یک بدنه آبی ایستاده به جا بگذارد.
- تشکیل دریاچه های سدی در نتیجه رانش زمین،ریزش کوه و...
دریاچه ها ممکن است در نتیجه ریزش کوه،رانش زمین و یا به وسیله گلرود هایی که خاک، سنگ، یا گل را از تپه ها و کوه ها پایین می آورند نیز ایجاد شوند. به این ترتیب که این آوارها جمع می شوند و سدهایی طبیعی تشکیل می دهند که می تواند جلوی جریان یک رود را مسدود کند و دریاچه ای تشکیل دهد.سگ های آبی هم از شاخه های درختان سدهایی می سازند که رودها و نهرها را به هم متصل می کند و برکه های بزرگ و یا باتلاق ها را تشکیل می دهد.
- تشکیل دریاچه به وسیله انسان
انسان ها نیز با حفر حوضه ها و یا با ساختن سد روی رودها و یا چشمه ها، دریاچه مصنوعی می سازند.
این دریاچه هامی توانند به مخازن تبدیل شوند و برای آبیار ی، استفاده بهداشتی و یا صنعتی ذخیره شوند. دریاچه های مصنوعی همچنین می توانند استفاده های تفریحی مانند قایقرانی، شنا و ماهیگیری داشته باشند. از طریق دریاچه های مصنوعی پشت سدها هم می توان برق آبی تولید کرد
انواع دریاچه ها
به گودیهای بزرگ سطح زمین که بوسیله آب پر شده و با آبهای آزاد تماس نداشته باشد دریاچه اطلاق میشود. این فرورفتگیها به علت فرسایش و یا عوامل داخلی سطح زمین پدید میآیند.
دریاچهها در نواحی کوهستانی ، دشتها ، در بالای کوهها و در ته درهها و همچنین در سواحل دریا تشکیل میشوند. دریاچهها در معتدل کردن آب و هوا نقش مهمی داشته و میزان باران سالیانه را زیاد میکند. حدود 1.8% سطح زمین را دریاچهها تشکیل میدهند.
انواع دریاچه از نظرترکیب آب
مقدار املاح موجود در دریاچههای متغیر است لذا دریاچهها از نظر ترکیب شیمیایی به دریاچههای آب شیرین ودریاچههای آب شور تقسیم میکنند. شوری دریاچهها بستگی به جنس سنگهایی که رودخانههای وارده به دریاچه از روی آنها عبور میکند و همچنین به مقدار تبخیر ، ساکن بودن و یا جریان داشتن آب دریاچه دارد.
در دریاچههای شیرین آب دائما جریان داشته و در حرکت است. و همیشه مقداری آب وارد آن شده و از طرف دیگر خارج میشود.
آب دریاچههای شور ساکن و بدون حرکت است و مرتبا همراه با آب ، املاح مختلف وارد دریاچه میشود و بنابراین میزان املاح افزایش یافته و آب دریاچه شور میگردد. یکی دیگر از عواملی که باعث تشکیل دریاچههای شور میشود این است که رودخانههایی که از نواحی کوهستانی سرچشمه گرفته یا از نواحی خشک وارد دریاچه میشوند که دارای مقدار زیادی مواد محلولند یا از گنبدهای نمکی می گذرندکه باعث شوری آب دریاچه میشود.
انواع دریاچههااز نظر طرز تشکیل
دریاچههای یخچالی
یخچالها منشا تشکیل بیشتر دریاچهها بوده و به تنهایی بیشتر از کلیه عوامل دیگر در تشکیل دریاچهها دخالت دارند. این نوع دریاچهها زیاد عمیق نبوده و در اثر عوامل یخچالی پدید میآیند. بدین ترتیب که در اثر جمع شده آب پشت مورنهای پیشانی و یا مورنهای انتهایی که تشکیل یک سد آبی داده است میتواند جمع شده و تشکیل دریاچه دهد. همچنین ذوب یک قطعه یخ در حد انتهایی یخچال میتواند باعث فرورفتگی در مناطق یخچالی شود و نهایتا این فرورفتگی دریاچه تشکیل شود.مانند بسیاری از دریاچه های شمال اروپا وامریکا.
دریاچههای آتشفشانی
در اثر تجمع آب در دهانه آتشفشانهای غیر فعال قدیمی (کراترو یا کالدرا) این نوع دریاچهها تشکیل میشوند. این نوع دریاچهها غالبا کوچک و مدور ولی عمیق میباشند. در اثر انفجار آتشفشانهای گازدار ، فرورفتگیهایی در زمین بوجود میآیند که اگر این فرورفتگیها با آب پر شوند تشکیل دریاچهای را میدهد که به آن ، (Maar) میگویند.
دریاچه سبلان یک دریاچه آتشفشانی است.
دریاچههای تکتونیکی
برای تشکیل این نوع دریاچه عوامل تکتونیکی موثر میباشند. به عنوان مثال ممکن است در اثر زلزله ، قسمتی از مسیر رودخانه نشست کرده و تشکیل دریاچه را بدهد. همچنین در اثر نیروهای خشکیزایی (Epirogenese) نیز ممکن است دریاچه تشکیل شود. به عنوان مثال دریاچه مازندران وبایکال حاصل فرونشینی تدریجی بوده اند.
دریاچههای کارستیکی
در اثر فرسایش مناطق آهکی (کارستیکی) بوسیله آبهای زیرزمینی دولینها تشکیل میشوند. اگر کف این دولینها بوسیله خاک رس پر شود به علت نفوذ ناپذیری ، محیطهای خوبی برای تشکیل دریاچه میباشند.
دریاچههای ساحلی
در برخی مواقع قسمتی از دریا بوسیله بارها (Barre) یا سدهای دریایی از قسمت اصلی دریا جدا گشته و تشکیل دریاچه بدهند.
دریاچههای رودخانهای
مسیرهای قطعشده آبکندها میتواند بوسیله آب پر شوند و تشکیل دریاچههای هلالیشکل (شاخ گاوی،کمانی یاU شکل ) را بدهند.
رودهای بالغ وقتی طول یک دشت را می پیمایند، منحنی مارپیچی به نام مئاندری را ایجادمی کنند. در طول دوره های بروز سیل، رود که پرشتاب شده ممکن است برای گذر از مئاندری یک میانبر ایجاد کند و در نهایت یک بدنه آبی ایستاده به جا بگذارد.
- تشکیل دریاچه های سدی در نتیجه رانش زمین،ریزش کوه و...
دریاچه ها ممکن است در نتیجه ریزش کوه،رانش زمین و یا به وسیله گلرود هایی که خاک، سنگ، یا گل را از تپه ها و کوه ها پایین می آورند نیز ایجاد شوند. به این ترتیب که این آوارها جمع می شوند و سدهایی طبیعی تشکیل می دهند که می تواند جلوی جریان یک رود را مسدود کند و دریاچه ای تشکیل دهد.سگ های آبی هم از شاخه های درختان سدهایی می سازند که رودها و نهرها را به هم متصل می کند و برکه های بزرگ و یا باتلاق ها را تشکیل می دهد.
- تشکیل دریاچه به وسیله انسان
انسان ها نیز با حفر حوضه ها و یا با ساختن سد روی رودها و یا چشمه ها، دریاچه مصنوعی می سازند.
این دریاچه هامی توانند به مخازن تبدیل شوند و برای آبیار ی، استفاده بهداشتی و یا صنعتی ذخیره شوند. دریاچه های مصنوعی همچنین می توانند استفاده های تفریحی مانند قایقرانی، شنا و ماهیگیری داشته باشند. از طریق دریاچه های مصنوعی پشت سدها هم می توان برق آبی تولید کرد
دانلود پاور پوینت بسیار زیبای انواع دریاچه ها
+ نوشته شده در جمعه هشتم بهمن ۱۳۹۵ ساعت 13:48 توسط عزت گلشادی
|
سلام. به وبلاگ جغرافیا خوش آمدید امیدوارم لحظات خوبی را باماسپری کنید.